Tarihte Bugün: 29 Ocak

Batı Trakya Türkleri Millî Direniş Günü

Dünya Puzzle Günü

29 Ocak 1595 : William Shakespeare’in oyunu Romeo ve Juliet tarihte ilk kez sahnelendi.

29 Ocak 1676 : III. Fyodor, Rus Çarı oldu.

29 Ocak 1861 : Kansas, 34. eyalet olarak Amerika Birleşik Devletleri’ne katıldı.

29 Ocak 1886 : Alman makine mühendisi ve motor tasarımcısı Karl Benz, benzinle çalışan ilk otomobilin patentini aldı.

29 Ocak 1915 : İlk zeplinli saldırı Paris üzerinde yapıldı. I. Dünya Savaşı: Paris ilk defa Alman zeplinleri ile bombalandı.

29 Ocak 1923 : Gazi Mustafa Kemal Paşa, Latife Hanım‘la İzmir’de evlendi.  

29 Ocak 1926 : Dünyada ilk Televizyon yayınlarının başladı.

29 Ocak 1928 : Bursa Amerikan Kız Koleji, Bakanlar Kurulu kararıyla kapatıldı. Okulda Hıristiyanlık propagandası yapıldığı iddia edildi.

29 Ocak 1930 : İspanya diktatörü General Miguel Primo de Rivera öğrencilerin gösterileri sonucu istifa etmek zorunda kaldı; Başbakanlığa General Dámaso Berenguer atandı.

29 Ocak 1931 : Menemen Olayı davasında 37 kişi idama mahkûm edildi ve karar TBMM’nin onayına sunuldu.

29 Ocak 1932 : Türkiye’de ilk Türkçe ezan Fatih Camii minaresinden Hafız Rıfat tarafından okundu. İstanbul Fatih Camii minaresinde (İkindi Namazı) ilk Türkçe Ezan’ı okuyan Hafız Rıfat, elindeki kağıda bakarak Ezanın Türkçe tercümesini seslendirdi.

Bu yıldan itibaren 18 sene boyunca ezan Türkçe okunmuş ve Türkçe Ezan uygulaması 16 Haziran 1950 tarihinde sona ermiştir.

29 Ocak 1934 : Uluslararası bir festivale katılan ilk Türk filmi Leblebici Horhor Ağa‘nın çekimi bitti. Muhsin Ertuğrul’un yönettiği, senaryosu Mümtaz Osman takma adıyla Nâzım Hikmet tarafından yazılan film, aynı yıl 2. Venedik Film Festivali’nde “Onur Diploması” ile ödüllendirildi.

29 Ocak 1944 : Dünyanın en büyük savaş gemisi ABD yapımı Missouri Savaş Gemisi denize indirildi.

29 Ocak 1950 : İran’da deprem; yaklaşık 1500 kişi öldü.

29 Ocak 1950 : Savaştan sonraki ilk turist kafilesi İstanbul’a geldi.

29 Ocak 1957 : Evli Kadınların Uyrukluğu sözleşmesi imzaya açıldı. Türkiye bu sözleşmeyi onaylamadı.

29 Ocak 1957 : Cumhuriyet dönemi şairlerimizden, şiir ve öykü yazarı Ziya Osman Saba, İstanbul’da geçirdiği kalp krizi sonucu Kadıköy’deki evinde 46 yaşında hayatını kaybetti. (d. 1910)

29 Ocak 1958 : Sinema oyuncusu Paul Newman, Joanne Woodward ile evlendi.

29 Ocak 1964 : Kış Olimpiyatları Innsbruck’da (Avusturya) başladı.

29 Ocak 1967 : Şair Hasan Hüseyin Korkmazgil tutuklandı. Kızılırmak adlı şiir kitabında komünizm propagandası yapmakla suçlandı.

29 Ocak 1970 : Akdeniz Oyunları kurucusu Mısırlı Muhammed Paşa vefât etti

29 Ocak 1971 : Güven Partisi adını Millî Güven Partisi olarak değiştirdi.

29 Ocak 1972 : Komedyen, sinema ve tiyatro oyuncusu Engin Günaydın, Tokat’ın Erbaa, Tanoba ilçesinde doğdu.

29 Ocak 1978 : Türkiye İşçi Köylü Partisi (TİKP) kuruldu. 12 Eylül Darbesinden sonra 16 Ekim 1981’de diğer partilerle birlikte kapatıldı.

29 Ocak 1978 : İsveç, ozon tabakasına zarar vermesi nedeniyle aerosol spreylerin kullanımını yasakladı ve bu tür bir yasak getiren ilk ülke oldu.

29 Ocak 1979 : Çin Başkan Yardımcısı Deng Xiaoping ile Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Jimmy Carter, diplomatik ilişkileri yeniden başlatan antlaşmayı imzaladılar.

29 Ocak 1983 : Sol görüşlü Ramazan Yukarıgöz, Ömer Yazgan, Erdoğan Yazgan ve Mehmet Kambur İzmit’te idam edildi.

29 Ocak 1986 : Yoweri Museveni, Uganda Devlet Başkanı olarak görevine başladı.

29 Ocak 1988 : İlk kez 1000 lira düzeyini gören dolar kuru, yılın sonunda 1018 lira oldu ve 29 Ocak’ta dolar 1.385 liraya fırladı. Polis Tahtakale’yi bastı ve döviz alışverişini engelledi. Dolar, 1988 sonunda 1813 liraya kadar yükseldi.

29 Ocak 1991 : Prof. Dr. Tarık Zafer Tunaya (75) hayatını kaybetti. 

29 Ocak 1996 : Jacques Chirac, Fransa’nın nükleer denemelere son verdiğini açıkladı.

29 Ocak 2005 : Çin’den 55 yıl aradan sonra ilk defa Tayvan’a uçak seferi düzenlendi.

29 Ocak 2005 : Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk öğretmenlerinden Saliha Nimet Altınöz, Marmaris’te öldü.

29 Ocak 2006 : Çin’de Henan eyaletinin Linzhou şehrindeki havai fişeklerle dolu bir depoda patlama meydana geldi: 16 kişi öldü.

29 Ocak 2009 : Başbakan Tayyip Erdoğan İsviçre’nin Davos şehrinde düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu‘nda Filistin olayları nedeniyle İsrail Cumhurbaşkanı Şimon Peres ile basın toplantısında tartıştı.

29 Ocak 2016 : ‘Fuhuş’ ve ‘casusluk’ iddialarıyla TSK içindeki seçkin subaylara atılan iftiralar sonucu açılan İstanbul Askeri Casusluk Davası‘nda 6 yıl sonra tüm sanıklar beraat etti. Anayasa Mahkemesi’nin ‘hak ihlali’ kararının ardından 44 sanığın yeniden yargılandığı ‘İstanbul Askeri Casusluk’ davasının karar duruşması Kartal Adliyesi’ndeki Anadolu Ağır Ceza Mahkemesi’nde yapıldı. Subaylar, ‘gerçek örgüt üyelerinin’ yargılanıp cezalandırılmaları için mücadele vurgusu yaptı. Mahkeme heyeti, dijital delillere ilişkin sorumluluğu bulunan kamu görevlileri hakkında suç duyurusunda bulunulmasına karar verdi. Mahkeme Başkanı Selçuk Kaya, “Bu dava askeri casusluk değil, dijital terör davası olmalıydı” dedi.

29 Ocak 2022 : Gece yarısı Resmi Gazete’de yayımlanan kararla; Adalet Bakanı Abdülhamit Gül istifa etti, yerine Bekir Bozdağ atandı. TÜİK Başkanı Sait Dinçer görevden alındı, yerine Erhan Çetinkaya atandı.

29 Ocak 2022 : Yeşilçam’da birçok filmde yer alan ünlü sinema ve dizi oyuncusu Diler Saraç, karaciğer kanseri tedavisi gördüğü sırada, İstanbul’da 85 yaşında hayatını kaybetti. (d. 1937)