Tarihte Bugün: 25 Şubat

25 Şubat 1643 : Osmanlı Devleti 21. Padişahı Sultan II. Ahmet, İstanbul’da dünyaya geldi. (ö. 6 Şubat 1695)

25 Şubat 1836 : Amerikalı kâşif ve sanayici Samuel Colt, ürettiği silahın Colt (tabanca) patentini aldı.

25 Şubat 1907 : Yazar ve şair, ‘Kuyucaklı Yusuf’, ‘İçimizdeki Şeytan’ ve ‘Kürk Mantolu Madonna’ romanları ile edebiyat dünyasının en önemli isimlerinden sayılan Sabahattin Ali, Bulgaristan’da Kırcaali iline bağlı, Türklerin yoğun olarak yaşadığı Eğridere’de bugün doğdu.  (ö. 2 Nisan 1948)

25 Şubat 1918 : Erzurum’un İspir ilçesi ve çevresi 1915-1918 yılları arasında Rus egemenliğinde kalmıştır. Komünist ihtilali başlamasıyla Rus askerleri İspir’den de çekilmeye başladı. Ruslardan boşalan yeri Ermeniler almak istemeleri üzerine Kazım Karabekir komutasındaki 1. Kafkas Kolordusuna bağlı birliklerce muharebeler sonucunda geri alındı. İspir ve çevresi 25 Şubat 1918’de vatan topraklarına katıldı.

25 Şubat 1918 : Trabzon’un Araklı ve Sürmene ilçelerinin Rus ve Ermeni işgalinden kurtuluşu

25 Şubat 1921 : Ardahan’ın Çıldır ilçesinin Rus ve Ermeni işgalinden kurtuluşu

25 Şubat 1921 : Gürcistan’ın başkenti Tiflis, Bolşevik Rusya tarafından işgal edildi.

25 Şubat 1925 : Hıyanet-i Vataniye Kanunu’na “Dinin siyasete alet edilmeyeceğine dair” madde eklendi. Yasayla dini cemiyetler ve bunlara üyelik de yasaklandı. Yasa, 12 Nisan 1991 günü TBMM tarafından 3713 sayılı Terörlü Mücadele Düzenlemesi Yasası kapsamında yürürlükten kaldırıldı.

25 Şubat 1932 : Avusturya doğumlu ve 7 Nisan 1925’e kadar Avusturya vatandaşı olan, Adolf Hitler, Alman vatandaşlığına kabul edildi. Böylelikle 1932 yılında yapılacak olan, Weimar Cumhuriyeti’nin Başkanlık seçimlerine katılması mümkün oldu.

25 Şubat 1933 : Wagon Lits olayı. Bir Türk vatandaşın Türkçe konuştuğu için işten çıkarılması büyük tepki çekti. Protesto gösteriler oldu. 

25 Şubat 1933 : Uçak gemisi olarak imal edilen ilk ABD donanma gemisi, USS Ranger denize indirildi.

25 Şubat 1943 : Osmanlı Hürriyet Cemiyeti’nin kurucu lideri ve İttihat ve Terakki’nin kurucularından, Osmanlı Devlet adamı Talat Paşa’nın Almanya’da tahnit edilen naaşı, İstanbul’a getirildi. Aynı gün Hürriyet-i Ebediye tepesinde toprağa verildi. Talat Paşa 15 Mart 1921 tarihinde 47 yaşında Berlin’nin Charlottenburg semtindeki Hardenbergstrasse’deki evinin önünde suikast sonucu öldürülmüştü.

25 Şubat 1952 : Başbakanlıkta kurulmuş olan “ilmi komisyon”, Anayasa’daki antidemokratik maddeleri tespit etti; Anayasa’da antidemokratik 40 kanun bulunduğunu bildirdi.

25 Şubat 1954 : Mısır’da Cemal Abdülnasır, Başbakan oldu.

25 Şubat 1964 : Muhammed Ali (Cassius Clay), Miami Beach-Florida’daki maçta, Sonny Liston’ı yenerek ağır siklet boks şampiyonu oldu.

25 Şubat 1968 : İstanbul Taksim Meydanı’nda, ikinci “Uyanış Mitingi” yapıldı. Mitingin amacı; Türkiye İşçi Partisi Milletvekillerine Meclis’te yapılan saldırıyı kınamaktı.

25 Şubat 1980 : Bedelli askerlik kanunu kabul edildi; Yurt dışındaki işçiler 20000 Mark ödedikleri takdirde askerlik yapmayacaklar.

25 Şubat 1984 : Yönetmen Erden Kıral tarafından 1982’de çekilmiş olan “Hakkari’de Bir Mevsim” adlı filmin gösterimi, Sıkıyönetim Komutanlığınca yasaklandı.

25 Şubat 1986 : Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos, 20 yıllık yönetimin ardından Ülkeden kaçtı. İktidara Corazon Aquino geldi.

25 Şubat 1990:– Nikaragua’da yapılan seçimleri, Başkan Daniel Ortega kaybetti.

25 Şubat 1991 : Irak, Kuveyt’ten çekilme kararını açıkladı. Böylece Amerikan Birlikleri ve Müttefik Kuvvetlerin birlikte yürüttükleri, “Çöl Fırtınası” harekatı sona erdi. 28 Şubat’ta da ateşkes antlaşması imzalandı.

25 Şubat 1991 : Varşova’da, 14 Mayıs 1955 tarihinde sekiz sosyalist ülkenin imzaladığı “Dostluk, İşbirliği ve Karşılıklı Yardım Antlaşması” ile kurulan askeri ve siyasal birlik paktı olan Varşova Paktı feshedildi.

25 Şubat 1994 : İbrahim Camii Katliamı: Bir Batı Şeria kenti olan Hebron’da, Baruch Goldstein adlı bir Yahudinin açtığı ateş sonucu, 29 Filistinli öldü, 125’i de yaralandı. Goldstein, öfkeli kalabalık tarafından linç edildi. Daha sonra çıkan ayaklanmalarda ise, 26 Filistinli ve 9 İsrailli öldü.

25 Şubat 1994 : Almanya, Refah Partisi’nin “Bosna’ya yardım” adı altında Almanya’ya gönderdiği paralar hakkında soruşturma başlattı.

25 Şubat 1994 : Demokrasi Partisi (DEP), yerel seçimlere katılmama kararı aldı.

25 Şubat 1996 : İşadamı Vehbi Koç (94) hayatını kaybetti. (d. 1901)

25 Şubat 2000 : Meksikalıgitarist ve söz yazarı Carlos Santana, 8 Grammy Ödülü birden kazandı. Daha önce Michael Jackson’ın “Thriller” albümüyle kırdığı, ‘bir seferde en çok Grammy alan sanatçı rekorunu’ egale etti.

25 Şubat 2003 : Irak krizi konusunda, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin yabancı ülkelere gönderilmesi ve yabancı silahlı kuvvetlerin Türkiye’de bulunması için, Hükümete yetki verilmesine ilişkin Başbakanlık Tezkeresi TBMM’ne sunuldu.

25 Şubat 2008 : Şarkıcı Bülent Ersoy hakkında, bir programda söylediği sözler nedeniyle ‘halkı askerlikten soğutma’ iddiasıyla soruşturma başlatıldı. Mahkeme Heyeti, 18 Aralık’taki karar duruşmasında; “Ben çocuk doğurmuş olsaydım askere göndermezdim” sözlerini, düşünce özgürlüğü kapsamında sayarak, Ersoy’u beraat ettirdi.

25 Şubat 2009 : Türk Hava Yolları 1951 sefer sayılı uçuşu: İstanbul’dan 8:22’de havalanan uçak, Schipol Havaalanına inemeden, düşerek 3 parçaya ayrıldı.

25 Şubat 2009 : Emniyet Genel Müdürlüğü Özel Harekât Dairesi Başkanı Behçet Oktay (52), Ankara’da hayatını kaybetti. Oktay’ın intihar ettiği ileri sürüldü. Ancak kuşkulu bir suikasta kurban gittiği iddia edildi. Oktay, TSK Altın Üstün Cesaret ve FeragatMadalyası sahibiydi.

25 Şubat 2010 : YÖK’ün kurucu başkanı ve Bilkent Üniversitesi Kurucusu Prof. Dr. İhsan Doğramacı vefat etti. (d. 1915)

25 Şubat 2020 : Uzun süredir sağlık sorunları yaşayan Mısır eski Cumhurbaşkanı Muhammed Hüsnü Said Mübarek, 91 yaşında hayatını kaybetti. (d. 4 Mayıs 1928)

25 Şubat 2020 : Yayıncı yazar Muzaffer İlhan Erdost (87) hayatını kaybetti. 

25 Şubat 2021 : Ermenistan Genelkurmay Başkanı ve üst rütbeli komutanlar, Başbakan Paşinyan’ı istifaya çağıran bir bildiri yayımladı. Ermenistan Başbakanı Paşinyan, ordunun kendisine yönelik istifa çağrısını “darbe girişimi” olarak nitelendirerek, destekçilerini sokağa çağırdı.

25 Şubat 2022 : Rusya’nın Ukrayna işgalinde 2. gün: Ukrayna’da genel seferberlik kararı alındı. 18-60 yaş arasında erkeklerin ülkeden çıkışı yasaklandı. Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, Rus lider Vladimir Putin’e müzakere masasına oturma çağrısı yaptı. Rus askerleri başkent Kiev’e çok yaklaştı.

25 Şubat 2022 : Avrupa Birliği, Rusya Cumhurbaşkanı Vladimir Putin ve Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov’un mal varlıklarını dondurma kararı aldı.

25 Şubat 2022 : Rusya, Avrupa Konseyi üyeliğinden çıkarıldı. İtalya Dışişleri Bakanı Luigi Di Maio yaptığı açıklamada, Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etmesinin ardından Avrupa Konseyi’nden uzaklaştırıldığını söyledi.