Tarihte Bugün: 15 Ocak

Kirli Hava ile Savaş Haftası

Wikipedia Günü

Ulusal Şapka Günü

MÖ 15 Ocak 588 : Babil hükümdarı II. Nebukadnezar, Kudüs’ü kuşattı. Kuşatma 18 Temmuz MÖ 586’ya kadar sürdü.

15 Ocak 1559 : Kraliçe Mary 17 Kasım‘da ölmesinin ardından yerine Protestan Prenses Elizabeth tahta geçti. İngiltere Kraliçesi I. Elizabeth 15 Ocak 1559’da taç taktı.

15 Ocak 1582 : Rusya, Estonya ve Livonya’yı Polonya’ya bıraktı.

15 Ocak 1759 : İngiltere’nin Londra şehrinde bulunan, Antik çağ yapıtları ve etnografya koleksiyonlarını kapsayan British Museum açıldı.

15 Ocak 1797 : Londralı tuhafiyeci John Hetherington, tasarladığı ilk silindir şapkanın oldukça sansasyon yarattığı, halkı rahatsız ettiği, huzuru ve barışı bozma ve isyana kışkırtma suçlamasıyla mahkemede hakim karşısına çıkarıldı ve 500 sterlinlik bir kefalet ödemesi istendi.

15 Ocak 1861 : Buhar asansörü Elisha Otis tarafından patentlendi.

15 Ocak 1870 : Amerika Birleşik Devletleri’nin Demokrat Partisi’ni, eşek sembolü ile tanımlayan ilk politik karikatür yayımlandı.

15 Ocak 1884 : İstanbul’un Cağaloğlu semtinde bulunan Osmanlı döneminde kurulmuş İstanbul Erkek Lisesi açıldı. Okulun ilk adı “Şems-ül Maarif” idi. 1896 yılında resmi okullar arasına dahil edildi.

15 Ocak 1889 : Daha önce adı Pemberton İlaç Şirketi olan Coca-Cola şirketi, Atlanta Georgia’da resmen kuruldu.

15 Ocak 1892 : Basketbolun kuralları ilk kez, oyunun doğum yeri sayılan Springfield, Massachusetts’te (Amerika Birleşik Devletleri) James Naismith tarafından yayımlandı.

15 Ocak 1902 : Şair Nazım Hikmet Selanik’te doğdu.  Şair, oyun yazarı ve romancı Nâzım Hikmet Ran, 15 Ocak 1902’de Selanik’te doğdu. (ö. 3 Haziran 1963)

15 Ocak 1915 : Sarıkamış Harekâtı sona erdi.  I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı İmparatorluğu ve Rus İmparatorluğu arasında Sarıkamış’ta gerçekleşen Sarıkamış Harekâtı bitti.

15 Ocak 1919 : Mustafa Kemal Paşa, Şişli’deki evinde, Albay İsmet İnönü ile Anadolu’ya geçmek konularını görüştü.

15 Ocak 1919 : İngilizler Mondros Mütarekesi’nin 7. Maddesine dayanarak Antep’i işgal etti.

15 Ocak 1924 : İzmir’de harp oyunları yapıldı.

15 Ocak 1932 : Samsun’da Mustafa Kemal Paşa’nın, Anadolu’ya ayak bastığı yerde dikilen Onur Anıtı açıldı.

15 Ocak 1932 : Üsküdar ve bölgesi ağaçlandırıldı, Harem-Salacak arasındaki sırta 1000 çam ağacı dikildi.

15 Ocak 1935 : Çaykovski tarafından 1875-76 yıllarında bestelenmiş olan Kuğu Gölü Balesi’nin açılışı yapıldı.

15 Ocak 1940 : Ankara Radyosu Fransızca, Yunanca, Farsça ve Bulgarca haber yayınına İngilizceyi de ekledi.

15 Ocak 1943 : II. Dünya Savaşı: Guadalcanal Japonlardan temizlendi.

15 Ocak 1945 : Müttefik Devletler gemilerinin Boğazlardan geçişine izin verildi.

15 Ocak 1949 : İmam Hatip Liseleri açıldı. Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı “imam hatip kurslarında” din hizmeti görevlisi yetiştirme uygulaması kapsamında 10 Aylık İmam Hatip Okulları açıldı. 1950 seçimlerinden sonra iktidara geçen Adnan Menderes Başkanlığında Demokrat Parti, seçim dönemlerinde söz vermiş olduğu İmam Hatip Okulları’nı (İHO), iktidarının ilk yılında açtı

15 Ocak 1952 : ABD, Türkiye’nin NATO‘ya girişini onayladı. 

15 Ocak 1957 : Mısır Hükümeti, ülkede bulunan bütün İngiliz ve Fransız bankalarının kamulaştırılacağını açıkladı.

15 Ocak 1958 : İçişleri Bakanlığı tarafından açıklamaya göre, İstanbul’da 40 bin, Ankara’da 45 bin, İzmir’de ise 4 bin 500 gecekondu var.

15 Ocak 1964 : Birleşik Krallık, Türkiye, Yunanistan ve Kıbrıs Hükümetleri ile Kıbrıs Türk ve Rum toplumu liderleri katılımıyla III. Londra Konferansı toplandı.

15 Ocak 1966 : Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Lyndon Johnson’ın ve eski Başbakan İsmet İnönü’nün 1964 yılında yazdıkları mektuplar kamuoyuna açıklandı.

15 Ocak 1969 : Sovyetler Birliği tarafından, Soyuz 5 uzay aracı fırlatıldı.

15 Ocak 1970 : Nijerya’dan bağımsızlığını kazanmak için 32 aydır sürdürdükleri çatışmalardan sonra Biafra teslim oldu.

15 Ocak 1970 : Muammer El Kaddafi, Libya’nın devlet başkanı ilan edildi. 

15 Ocak 1970 : Eski Türk futbolcu ve teknik direktör Hamza Hamzaoğlu, Yunanistan’da, Türk nüfusunun fazla olduğu Gümülcine şehrinde doğdu.

15 Ocak 1972 : Tarihi Sarıyer Adliye binası çıkan yangında tamamen yandı.

15 Ocak 1976 : Türk Halk Müziği ses sanatçısı ve oyuncu Zara (Neşe Zara Yılmaz) doğdu.

15 Ocak 1977 : Model, sunucu ve pilates eğitmeni Ebru Şallı, İzmir’de doğdu.

15 Ocak 1985 : 21 yıl aradan sonra ilk sivil Devlet Başkanı Almeida Neves, Brezilya Devlet Başkanı seçildi.

15 Ocak 1987 : Başörtüsü yasağı nedeniyle Erzurum İlahiyat Fakültesi öğrencileri, Dekanlığı işgal etti; Konya’da 122 öğrenci sınavları boykot etti; Bursa’da öğrenciler protesto telgrafı çekti.

15 Ocak 1989 : Bülent Ecevit, Demokratik Sol Parti (DSP) Genel Başkanlığına seçildi.

15 Ocak 1991 : Sosyalist Birlik Partisi (SBP) kuruldu; Genel Başkanlığa Sadun Aren getirildi.

15 Ocak 1991 : Birleşmiş Milletler’in Irak’a, Kuveyt’ten çekilmesi için tanıdığı süre doldu.

15 Ocak 1992 : Bulgaristan Makedonya’yı tanıdı.

15 Ocak 1992 : Avrupa’nın, Hırvatistan ve Slovenya’nın bağımsızlığını resmen tanıması üzerine Yugoslavya dağılmış oldu.

15 Ocak 1994 : Uyuşturucu ve silah kaçakçısı Behçet Cantürk, Sapanca’da yol kenarında ölü bulundu.

15 Ocak 1994 : Kanında %51 alkol bulunan Laheyli bir sürücü, Hollanda rekorunu kırdı (%47)

15 Ocak 1996 : Şırnak’ın Güçlükonak ilçesinde 11 köylü bir minibüs içerisinde kurşunlanıp, yakılarak katledildi.

Genelkurmay Başkanlığı katliamın PKK tarafından gerçekleştirdiğini duyurdu. Ancak bazı sivil toplum kuruluşu yetkilileri, bölgede yaptığı incelemeler sonucu olayın devlet güçlerince gerçekleştirildiği iddia etmiş, katliam kurbanlarının yakınlarıyla beraber olayı yargıya taşıdılar. Fakat açılan davaların hiçbirinden sonuç alınamamıştır. Olaydan 13 yıl sonra dönemin devlet bakanı Adnan Ekmen’in olayın PKK değil JİTEM tarafından yapıldığını iddia etmiştir.

15 Ocak 1996 : “Kumkapı Davası” sanığı Zeynep Uludağ, 6 yıl 8 ay hapis cezası aldı.

15 Ocak 1996 : Ankara’da 1953’te yayına başlayan günlük siyasi gazete olan ve yayınına uzunca bir süre ara veren Son Havadis gazetesi, yeniden çıkmaya başladı. Sonraki yıllarda siyasi değişimlerden sonra eski gücü ve etkisi kalmadı, kapandı.

15 Ocak 1997 : Tüketicinin ve rekabetin korunmasını amaçlayan Basında promosyonu yasaklayan yasa TBMM’de kabul edildi.

15 Ocak 2001 : Kâr amacı gütmeyen bir internet ansiklopedisi olan Vikipedi yayın hayatına başladı.

15 Ocak 2003 : Türk televizyon tarihinin gelmiş geçmiş “Bu bir mafya dizisidir” sloganıyla başlayan Kurtlar Vadisi dizisi ilk bölümü 15 Ocak 2003’te yayınlanmaya başladı.

15 Ocak 2005 : Filistin Lideri Yaser Arafat‘ın 11 Kasım 2004’te ölmesinin ardından 9 Ocak’ta Devlet Başkanı seçilen Mahmud Abbas, yemin ederek göreve başladı.

15 Ocak 2007 : İdam edilen devrik Irak lideri Saddam Hüseyin’in üvey kardeşi Barzan İbrahim el Tikriti ile eski Irak Devrim Mahkemesi Başkanı Avad Hamid el Bender, asılarak idam edildi. Tikrit kentinin Avca köyünde Saddam Hüseyin’in yanına gömüldü.

15 Ocak 2011 : İstanbul’un Sarıyer ilçesinde TT Arena stadyumu Galatasaray ve AFC Ajax arasında oynanan dostluk maçıyla açıldı. 15 dakika geç başlayan maçta karşılaşma 0-0 berabere bitti.

15 Ocak 2018 : “Dondurmam Gaymak” filminin oyuncularından tiyatro sanatçısı Turan Özdemir (66) İstanbul Beykoz‘da geçirdiği kalp krizi sonucu hayatını kaybetti. Özdemir, memleketi Muğla‘nın Yatağan ilçesinde toprağa verildi. 

15 Ocak 2020 : Wikipedia internet sitesine erişim engelli kaldırıldı. 29 Nisan 2017’den itibaren 2 yılı aşkın süredir erişim engeli ve yasaklı olan Wikipedia (İnternet Ansiklopedisi sitesi) hakkında geçtiğimiz hafta AYM “hak ihlali” olduğuna karar verdi. Kararın gerekçesi Resmi Gazete’de yayımlandı.

Anayasa Mahkemesi, oy çokluğu ve 6 üyenin karşı oy yazısıyla alınan kararı Ankara 1. Sulh Ceza Mahkemesi’ne de gönderdi. Yerel mahkeme, AYM kararı doğrultusunda, erişimin engellenmesi kararını kaldıracak.

Yerel mahkemenin kararının ardından Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, Türkiye’deki internet sağlayıcılarına talimat verecek. İnternet sağlayıcıların, DNS’lerini yenilemesinin ardından Wikipedia erişime açılacak. Wikipedia internet sitesinin Türkiye’de saat 22.30 sıralarında erişime açılacağı bildirildi.

15 Ocak 2020 : Rusya Başbakanı Dmitriy Medvedev, hükümetin istifa ettiğini duyurdu. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Federal Meclis’te yaptığı konuşma sonrasında Kremlin Sarayı’na giden Rusya Başbakanı Medvedev, burada hükümetin istifasını sundu.

15 Ocak 2021 : Gelecek Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve Manisa eski milletvekili Selçuk Özdağ, Ankara’daki evinin önünde saat 12:15 sularında “sopalı ve silahlı” bir saldırıya uğradı. Elinden ve kafasından ciddi şekilde yaralanan Özdağ, hastaneye kaldırıldı. Ankara’da ikinci saldırı ise Yeniçağ Gazetesi Ankara Temsilcisi Orhan Uğuroğlu saldırıya uğradı.

15 Ocak 2022 : Hekimoğlu İsmail ismiyle tanınan “Minyeli Abdullah” ve “Maznun” gibi kitapların yazarı, Türk emekli astsubay, gazeteci ve köşe yazarı Ömer Okçu, 90 yaşında hayatını kaybetti. (d. 1932)

15 Ocak 2023 : Polonya’nın Gdansk şehrinde düzenlenen Avrupa Kısa Kulvar Sürat Pateni Şampiyonası’nda milli sporcu Furkan Akar, 1000 metre finalini üçüncü bitirerek organizasyon tarihinde madalya kazanan ilk Türk sporcu oldu. Milli sporcu Furkan Akar, 1000 metre finalinde 1.37.780’lik derecesiyle Avrupa 3’ncüsü olarak Türkiye’ye bu alanda ilk madalyasını kazandırdı.