Tarihte Bugün: 13 Mayıs

Dünya Aile Haftası

Vakıflar haftası

Arkeoloji Haftası

Dünya Göçmen Kuşlar Günü

Dünya Peyzaj Mimarları Günü

13 Mayıs : Eczacılar Günü.

13 Mayıs 1277 : Karamanoğlu Mehmet Bey, Konya şehrini Karamanoğulları topraklarına kattı ve Türkçeyi resmi dil ilan etti.

13 Mayıs 1277 : Karamanoğulları Beyliği’nin kurucusu Kerimüddin Karaman Bey’in en büyük oğlu Karamanoğlu Mehmet Bey, “Türk’üz, öyleyse Türkçe konuşmamız gerekir” diyerek “bugünden sonra hiç kimse sarayda, divanda, meclislerde ve seyranda Türk Dili’nden başka dil kullanmayacak” şeklinde ilan ettiği fermanı ile devlet işlerinde dil birliğini sağlamıştır. Türkçenin başkenti olarak da bilinen Karaman’da Karamanoğlu Mehmet Bey’in verdiği ve böylece Türkçenin ilk kez resmi dil kabul edildiği fermanın yıl dönümü 13 Mayıs Türk Dil Bayramı olarak kutlanır. Dolayısıyla ülkemizde iki ayrı tarih (13 Mayıs ve 26 Eylül) Türk Dil Bayramı olarak kutlanır.

13 Mayıs 1846 : ABD Kongresi, sınır devriyelerine baskın yapılmasını gerekçe göstererek, Meksika’ya savaş ilan etti.

13 Mayıs 1869 : Şair ve Osmanlı Meclis-i Mebusan ve TBMM dönemlerinde milletvekili Mehmet Emin Yurdakul, İstanbul’un, Beşiktaş semtinde doğdu. (ö. 1944)

13 Mayıs 1888 : Brezilya’da kölelik yasasının kaldırılması yönünde kanunun çıkmasında; kölelik karşıtı eylemlerin yanı sıra, köle sahibi olmanın, yeni gelen Avrupalı göçmenleri çalıştırmaktan daha masraflı olmasının da etkisi vardı.

13 Mayıs 1915 : Çanakkale’de, Binbaşı Ahmet Bey komutasındaki Muavenet-i Milliye Muhribi, HMS Goliath zırhlısını torpilleyerek batırdı.

13 Mayıs 1919 : İzmir’in işgal edileceğine ilişkin Venizelos’un beyannamesi, Aya Fotini Kilisesi’nde Yunan Albay Mavrudis tarafından yerli Rumlara okundu.

13 Mayıs 1920 : Trakya-Paşaeli Müdâfaa-i Hukuk Cemiyeti, 9-13 Mayıs tarihleri arasında, 217 üye ile toplanan ve bölge ile ilgili net kararların alındığı “İkinci (Büyük) Edirne Kongresi”ni yaptı.

13 Mayıs 1929 : İran’ın Horasan bölgesinde deprem oldu: Yaklaşık 3000 kişi öldü.

13 Mayıs 1940 : Winston Churchill 10 Mayıs 1940’ta İngiltere Başbakanı olmuş, 13 Mayıs’ta ilk defa bakanlar kuruluyla toplanmıştı. Birleşik Krallık Başbakanı Winston Churchill ünlü konuşmasını yaptı: “Size kan, ter ve gözyaşından başka vaat edecek bir şeyim yok” ifadelerini kullandı. Yaptığı konuşma hararetle alkışlanmış, aldığı karar, oylamada sıfıra karşı 381 kabul oyuyla onaylanmıştı.

13 Mayıs 1949 : Yazar Rıfat Ilgaz, Cumhurbaşkanı’na hakaretten üç yıl, Mısır Kralı ve İran Şahı’na hakaretten yedi ay, Aziz Nesin de Mısır Kralı ve İran Şahı’na yayın yoluyla hakaretten yedi ay hapis cezası aldı.

13 Mayıs 1950 : Zonguldak Ereğli Kömür İşletmeleri’nde Türkiye’nin ilk siyasal grevi yapıldı.

13 Mayıs 1955 : Türkiye Demir Çelik İşletmeleri ile Türkiye Selüloz ve Kağıt İşletmeleri (SEKA) kuruldu.

13 Mayıs 1958 : Düğme, fermuar, toka gibi eşyalarda kullanılan kanca ve halka bağlantılı kumaş olan Velcro, marka olarak tescillendi.

13 Mayıs 1965 : Batı Almanya, İsrail’i tanıdı. Karar nedeniyle dokuz Arap ülkesi, Batı Almanya ile ilişkisini kesti.

13 Mayıs 1975 : Başbakan Süleyman Demirel, Vural Önsel adlı bir kişinin saldırısına uğradı. Demirel’in burun kemiği kırıldı.

13 Mayıs 1979 : Başbakan Bülent Ecevit, iş çevrelerinin Hükümet’e karşı tutumunu eleştirerek, “yeterli yardım ve kredi sağlama eşiğine gelmişken bıçaklanıyoruz. Kendimizi yabancılara haksız yere jurnal ediyoruz.” dedi.

13 Mayıs 1981 : Papa II. Jean Paul, Mehmet Ali Ağca tarafından Roma’da vurularak yaralandı. Mehmet Ali Ağca’nın suikast soruşturması boyunca 128 kez ifadesi alındı ve 22 Mart 1986’da İtalya’da ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı. Vurulmasından 4 gün sonra kendisini vuranı affettiğini bildiren II. Ioannes Paulus, Ağca’yı 27 Aralık 1983’te bizzat İtalyan cezaevinde ziyaret etti. 18 Ocak 2010 tarihinde cezasını tamamlayıp hapisten çıktı.

13 Mayıs 1994 : Eski İstanbul Su ve Kanalizasyon İşletmesi (İSKİ) Genel Müdürü Ergun Göknel, klor yolsuzluğu davasında 8 yıl 6 ay hapis cezasına çarptırıldı.

13 Mayıs 1996 : DYP Genel Başkanı Tansu Çiller’in, dolandırıcılıktan yargılanan Selçuk Parsadan’a örtülü ödenekten 5,5 milyar lira verdiği iddia edildi.

13 Mayıs 1997 : İçişleri Bakanlığı, 1993’te öldürülen Uğur Mumcu’nun ailesine, 9,5 milyar liralık maddi tazminat ödedi.

13 Mayıs 1998 : Memur Sendikaları Yasa Tasarısı’nı protesto eden memurlar hakkında, adli tarihin en geniş kapsamlı soruşturması açıldı.

13 Mayıs 2000 : Ankara Sincan’da tarlaya bırakılmış halde çok miktarda patlayıcı ve silah ele geçirildi. Patlayıcı ve silahların, yasadışı Tevhid Selam Örgütü mensubu Necdet Yüksel tarafından bırakıldığı belirlendi. Yüksel, Ahmet Taner Kışlalı’nın aracına bomba koyduğunu da itiraf etti.

13 Mayıs 2007 : Fenerbahçe, kuruluşunun 100. yılında şampiyonluğa ulaştı.

13 Mayıs 2009 : Beşiktaş, Fenerbahçe’yi 4-2 yenerek Türkiye Kupası’nı kazandı.

13 Mayıs 2010 : MÜSİAD Genel Başkanı Ömer Cihad Vardan, tarihte ilk kez Tüsiad’ı ziyaret etti. Ziyaret, basında “Tarihi Buluşma” olarak nitelendirildi.

13 Mayıs 2014 : Soma faciası:  Manisa ilinin Soma ilçesindeki Soma Kömür İşletmeleri A.Ş. tarafından işletilen bir madende çıkan yangın sonucunda, 301 maden işçisi hayatını kaybetti, 80 işçi yaralandı.

13 Mayıs 2022 : CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın eski başdanışmanı Adnan Tanrıverdi’nin kurucusu olduğu İstanbul’daki SADAT’ın merkezine gitti. İçeri girmesine izin verilmeyen Kılıçdaroğlu; “SADAT bir paramiliter kuruluştur” dedi.