Tarihte Bugün: 12 Ocak

Üç Aylar Başlangıcı 2024 

12 Ocak 1876 : Mustafa Kemal Atatürk’ten sonraki ikinci ve son Türk mareşali, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucularından ve TSK Cumhuriyet dönemindeki ilk genelkurmay başkanı Fevzi Çakmak, 12 Ocak 1876’da İstanbul Rumeli Kavağı’nda dünyaya geldi. (ö. 1950)

12 Ocak 1902 : 2. Suudi Arabistan Kralı Suud bin Abdül Aziz, 12 Ocak 1902’de Riyad’da doğdu. (ö. 1969)

12 Ocak 1915 : ABD Temsilciler Meclisi, kadınların da oy kullanması yönündeki kanun teklifini reddetti.

12 Ocak 1919 : İstanbul’da Meclis-i Mebusan toplandı. Antep direnişi başladı.

12 Ocak 1920 : Son Osmanlı Mebusan Meclisi (Meclîs-i Mebûsân), İstanbul’da görüşmelere başladı.

12 Ocak 1923 : Paris’teki Pasteur Enstitüsü’nde, tetenoza karşı serum geliştirildi.

12 Ocak 1932 : Amerika Birleşik Devletleri senatosuna seçilen ilk kadın politikacı Hattie W. Caraway oldu.

12 Ocak 1933 : İç Borç (Dahili İstikraz) Kanunu, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde kabul edildi.

12 Ocak 1934 : Yunanistan’ın eski Başbakanı Elefterios Venizelos, Atatürk’ü Nobel Barış Ödülü’ne aday gösterdi.

12 Ocak 1934 : Sinema oyuncusu, tiyatrocu ve seslendirme sanatçısı Metin Serezli doğdu. (ö. 2013)

12 Ocak 1943 : İlk defa kurulan İstanbul Mıntıka Sanayi Birliği ilk toplantısını yaptı.

12 Ocak 1944 : Mareşal Fevzi Çakmak Genelkurmay Başkanlığından emekli edildi. Yerine Kâzım Orbay atandı. Bu olay Genelkurmay’da ilk devir teslim töreni olarak tarihe geçti.

12 Ocak 1945 :  II. Dünya Savaşı: Sovyet birlikleri Doğu Avrupa’da Nazi güçlerine karşı atağa geçti.

12 Ocak 1951 : Uluslararası Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi yürürlüğe girdi.

12 Ocak 1952 : ABD yönetimi, Marshall Planı çerçevesinde Türkiye‘ye 58 milyon dolar askeri yardım yapılmasına karar verdi. 

12 Ocak 1958 : İstanbullu kadınlar Türk Kadın Partisi’nin kurulmasına, “Onurumuz erkeklerinkinden çok yüksek olduğundan siyasette başarılı olamayız” diyerek karşı çıktılar.

12 Ocak 1959 : Yer çekiminden kurtulan ilk uzay aracı olan Sovyet uzay aracı Luna 1, güneş çevresindeki yörüngesine yerleşti.

12 Ocak 1961 : Siyasi partilerin faaliyetine izin verildi.

12 Ocak 1964 : Amerikan girişimci ve iş adamı, dünya çapında faaliyet gösteren teknoloji şirketi Amazon’un kurucusu, Jeff Bezos (Jeffrey Preston Bezos), ABD’nin New Mexico eyaletinin en büyük şehri Albuquerque’da doğdu.

12 Ocak 1966 : ABD’nin 36. başkanı Lyndon B. Johnson, Amerika Birleşik Devletleri’nin, komünist saldırganlık sona erene kadar Güney Vietnam’da kalacağını açıkladı.

12 Ocak 1966 : Fikir suçlarının da af kapsamına alınması istendi. 19 Temmuz günü Meclis’ten çıkan Af Kanunu’nda 141. ve 142. madde “suçluları” af kapsamı dışında bırakıldı. Vergi ve döviz kaçakçılığı suçları da af kapsamına alınmıştı.

12 Ocak 1967 : Amerikalı bilim insanı Dr. James Bedford, ölümünden sonra gelecekte tekrar canlandırılmak üzere, kriyojenik olarak dondurulan ilk insan oldu.

12 Ocak 1971 : Anayasa Mahkemesi, özel Yüksek Okulların Anayasa’ya aykırı olduğuna karar verdi.

12 Ocak 1972 : Bağımsızlığını kazanan Bangladeş’in yeni Başbakanı Mucibur Rahman oldu.

12 Ocak 1973 : Milli Gazete yayın hayatına başladı.

12 Ocak 1973 : Pop müziği şarkıcısı Hande Yener, Kadıköy, İstanbul’da doğdu.

12 Ocak 1976 : BM Güvenlik Konseyi, 11 e karşı 1 oyla, Filistin Kurtuluş Örgütü’nün, oy verme hakkı olmaksızın Güvenlik Konseyi tartışmalarına katılmasına karar verdi.

12 Ocak 1976 : Kâr oranlarının arttırılmasını isteyen akaryakıt bayileri direniş yaptılar, akaryakıt satmadılar.

12 Ocak 1983 : 261 sanık hakkında idam cezası istenen, 759 sanıklı Fatsa Dev-Yol davası, Amasya’da başladı. İdamı istenenler arasında eski Belediye Başkanı Fikri Sönmez de bulunuyordu.

12 Ocak 1990 : Sosyaldemokrat Halkçı Parti’nin kurucu Genel Başkanı Aydın Güven Gürkan ile partiden ihraç edilen çoğunluğu Kürt kökenli 15 milletvekili bir deklarasyon yayınladılar ve parti kurma girişimlerine başladılar.

12 Ocak 1991 : Amerika Birleşik Devletleri Kongresi, George HW Bush’a Irak birliklerinin Kuveyt’ten çıkarılması için Hükümete güç kullanımı (savaş açma) yetkisi verdi.

12 Ocak 1993 : Pakistan asıllı İngiliz şarkıcı, söz yazarı ve One Direction üyesi Zayn Malik, Birleşik Krallık’ta dünyaya geldi.

12 Ocak 1998 : 19 Avrupa ülkesi, insan klonlanmasının yasaklanması konusunda anlaştılar.

12 Ocak 2000 : Hükümeti oluşturan partilerin Genel Başkanları, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin, idama mahkûm edilen PKK terör örgütü lideri Abdullah Öcalan hakkında verdiği ihtiyati tedbir kararına uyulmasını kararlaştırdılar.

12 Ocak 2001 : 36 yıldır süren iç savaşta 130 binden fazla insanın öldüğü ve 2 milyon insanın evini terk ettiği Kolombiya’da yönetim, ülkedeki komünist bir örgüt olan Ulusal Kurtuluş Ordusu’na kuzeyde silahtan arındırılmış bir bölge tahsis etti.

12 Ocak 2004 :  Dünyanın en büyük okyanus gemisi RMS Queen Mary 2 ilk seferine başladı.

12 Ocak 2006 : Mehmet Ali Ağca, Papa II. John Paul’u vurduğu için yaklaşık 5,5 yıldır hükümlü bulunduğu Kartal H Tipi Cezaevi’nden tahliye edildi.

12 Ocak 2006 : Suudi Arabistan, Mekke’de şeytan taşlanan Mina’da, şeytan taşlama sırasında çıkan kargaşada 362 hacı adayı öldü.

12 Ocak 2010 : Kolombiya, 2009’un son çeyreğinde %2’lik ekonomik büyüme elde ettikten sonra resmen resesyondan çıktı.

12 Ocak 2010 : Amerika Kıtası ülkesi Haiti 7 şiddetindeki depremle sarsıldı. Şiddetli depremin merkez üssü olan başkent Port-Au-Prince bir dakikadan fazla süren sarsıntıyla büyük oranda yıkıldı. Cumhurbaşkanlığı Sarayı, Parlamento binası, bakanlıklar yerle bir oldu. Binlerce kişi enkaz altında kaldı, 230 bin kişi öldü.

12 Ocak 2012 : 17 Aralık 2011 tarihinde ölen Kuzey Kore Lideri Kim Cong-il‘in mumyalanmış naaşı, Kumsusan Güneş Sarayı’na törenle nakledildi.

12 Ocak 2012 : Erzurum’da antrenman yaparken dengesini kaybederek düşen Bursa Uludağ Kayak Kulübü’nün 18 yaşındaki millî kayakçısı Aslı Nemutlu, kaldırıldığı hastanede hayatını kaybetti.

12 Ocak 2013 : Tiyatro sanatçısı Alev Sururi hayatını kaybetti.

12 Ocak 2014 : Arkeolog Prof. Dr. Halet Çambel (98) hayatını kaybetti.

12 Ocak 2015 : İstanbul Sultanahmet Meydanı‘nında canlı bomba saldırısında 10 turist hayatını kaybetti. 15 kişi de yaralandı. Saldırıyı IŞİD militanı Nabil Fadli‘nin yaptığı açıklandı. 

12 Ocak 2020 : A Milli Kadın Voleybol Takımı, 2020 CEV Tokyo Olimpiyat Oyunları Avrupa Kıta Elemeleri yarı final maçında Polonya’yı 3-2 mağlup ederek finalde Almanya’nın rakibi olmaya hak kazandı.

12 Ocak 2020 : 17 yaşındaki lise öğrencisi Wolf Cukier, NASA’daki stajının 3. gününde yeni bir gezegen keşfetti. Dünya’dan yaklaşık 6,9 kat daha büyük olan bu gezegene TOI 1338 b adı verildi.

12 Ocak 2022 : ABD’de enflasyon yıllık bazda son 40 yılın en yüksek seviyesine ulaştı. ABD’de Tüketici fiyatlarında yıllık bazda artış yüzde 7,0 olarak gerçekleşti. Enflasyon yüzde 7 ile 1982 yılı Haziran ayından bu yana en yüksek seviye görüldü.

12 Ocak 2023 : Türk halk müziği sanatçısı Burhan Çaçan, İstanbul’daki evinde geçirdiği kalp krizi sonucu 62 yaşında hayatını kaybetti. (d. 17 Ekim 1960)

12 Ocak 2024 : Dolar fiyatları, kritik eşik olan 30 TL’yi aştı ve böylelikle tüm zamanların gördüğü en yüksek seviyeyi yukarı çekti. Euro fiyatları ise, yeniden 33 TL’nin üzerini test ederek, tarihi zirvesini yeniledi. Euro, yüzde 0,41 artışla 33,0739 TL’de bulunuyor. İngiliz sterlini ise aynı dakikalarda 38,4726 TL’de işlem görüyor.