İzmir Büyükşehir Belediyesi Eşrefpaşa Hastanesi’nin geliştirdiği “Arayüzün Ötesi: Dijital Dışlanmaya Karşı Kapsayıcı Tasarım ve Kamusal Evde Bakım Ağı” adlı çalışma, dijital hizmetlere erişimde yaşanan engelleri üç aşamalı simülasyonla görünür kılıyor. İyi Tasarım / Good Design İzmir etkinliği kapsamında, 28 Ekim’e kadar Tarihi Bıçakçı Han’da sergilenen bu çalışma, teknolojinin herkes için erişilebilir ve kapsayıcı olması gerektiğine dikkat çekiyor.
ÜÇ AŞAMALI DİJİTAL DIŞLANMA DENEYİMİ
“Arayüzün Ötesi” simülasyonu, ziyaretçilere üç farklı istasyonda dijital dışlanmayı deneyimleme fırsatı sunuyor. İlk istasyonda özel ekipmanlarla dijital hizmetlere erişimde yaşanan zorluklar hissediliyor. İkinci istasyonda, menü ve şifre gerektirmeyen, sesli komutlarla çalışan kapsayıcı bir prototip tanıtılıyor. Üçüncü istasyonda ise evde bakım personeli ile hizmet alan vatandaşların ses kayıtları aracılığıyla bakım hizmetlerinin insani yönü ve dayanışmanın önemi vurgulanıyor.
TEKNOLOJİ ENGEL DEĞİL, KÖPRÜ OLMALI
Çalışma, hızla dijitalleşen kamusal hizmetlerin yaşlılar, dijital okuryazarlığı sınırlı bireyler ve teknolojiye erişimde güçlük yaşayanlar için yeni engeller yaratabildiğine dikkat çekiyor. Teknolojinin yalnızca hız ve verimlilik değil, toplumsal adalet ve eşitlik ilkeleri doğrultusunda tasarlanması gerektiği vurgulanıyor. Simülasyon, dijital sistemlerin bakım ve destek hizmetlerinde nasıl daha erişilebilir, insan odaklı ve kapsayıcı hale getirilebileceğine dair öneriler sunuyor.
ERİŞİLEBİLİRLİK İÇİN DENEYİMSEL FARKINDALIK
İzmir Büyükşehir Belediyesi Eşrefpaşa Hastanesi Evde Bakım Şube Müdürlüğü’nde sosyolog olarak görev yapan Dilan Demir, çalışmanın dijital hizmetlerin farklı ihtiyaçlara sahip kişiler için erişilebilirliğini sorgulamak üzere hazırlandığını belirtti. Demir, sosyal yardım başvurularının genellikle sağlam bireyler temel alınarak tasarlandığını, bu nedenle engelli, yaşlı ve kronik hastaların erişimde zorluk yaşadığını ifade etti.
Simülasyonda, eli titreyen bir kişinin ekrandaki sekmeleri işaretlerken yaşadığı zorlukları göstermek için iş eldiveni kullanıldı. Sesli komut sistemiyle, okuma yazma bilmeyen veya uzuv kaybı yaşayan vatandaşların taleplerini iletebildiği bir prototip geliştirildi. Ayrıca, yaşlılarda sık görülen katarakt rahatsızlığını deneyimlemek için koruyucu gözlüklere krem sürülerek ekranın nasıl göründüğü ziyaretçilere gösterildi.
İNSAN ODAKLI DİJİTAL HİZMETLER İÇİN YENİ PERSPEKTİFLER
“Arayüzün Ötesi” çalışması, dijital hizmetlerin sadece teknik değil, aynı zamanda sosyal bir çalışma olduğunu ortaya koyuyor. Evde bakım hizmeti veren personel ile vatandaşlar arasındaki diyaloglar ses kayıtlarıyla aktarılırken, teknolojinin insanlarla hizmetler arasında engel değil, bağ kuran bir araç olması gerektiği mesajı veriliyor.
İyi Tasarım / Good Design İzmir etkinliği, 11. yılında kentin farklı noktalarında 30 Ekim’e kadar devam edecek.
Bu çalışma, dijital dışlanmaya karşı farkındalık yaratmak ve kapsayıcı teknolojinin önemini vurgulamak adına önemli bir adım olarak öne çıkıyor. Teknolojinin herkes için erişilebilir olması, toplumsal eşitlik ve adaletin sağlanmasında kritik bir rol oynuyor.