Tarihte Bugün: 10 Şubat

Ulusal Şemsiye Günü

10 Şubat 1074 : Yazımına 25 Ocak 1072 tarihinde başlanan Türk kültürünün ilk Türkçe dilinde yazılan sözlük eseri Divânu Lügati’t-Türk, Kaşgârlı Mahmut tarafından yazımı sona erdi.

10 Şubat 1763 : Büyük Britanya Krallığı, Fransa ve İspanya arasında Paris Antlaşması imzalandı: Yedi Yıl Savaşları sona erdi.

10 Şubat 1828 : Rus İmparatorluğu ile Kaçar Hanedanı arasında Türkmençay Antlaşması imzalandı.

10 Şubat 1837 : Rusya’nın “Ulusal Şâir”i ve modern Rus edebiyatının kurucusu olarak kabul edilen Rus yazar Aleksander Puşkin öldü. (d. 1799)

10 Şubat 1840 : I. Victoria ile Prens Albert, Saint James Sarayı şapelinde evlendiler.

10 Şubat 1863 : ABD’de ilk yangın söndürücü, Virginia’dan Alanson Crane tarafından patentlendi. Alanson Crane, ilk yangın söndürücüsünün patentini aldı.

10 Şubat 1916 : Alman İmparatorluğu ile Birleşik Krallık arasında Dogger Bank Muharebesi gerçekleşti.

10 Şubat 1918 : Osmanlı Devleti 34. Padişahı II. Abdülhamid, İstanbul’da Beylerbeyi Sarayı’nda öldü. (d. 21 Eylül 1842)

10 Şubat 1931 : Hindistan’ın başkenti Yeni Delhi oldu.

10 Şubat 1933 : Madison Square Garden’daki (New York) boks maçında Primo Carnera, Ernie Schaaf’ı 13. roundda nakavt etti, Schaaf öldü.

10 Şubat 1937 :  Türkiye için hava durumu tahminleri ve uyarıları yapan bir devlet kuruluşu Meteoroloji Genel Müdürlüğü kuruldu.

10 Şubat 1946 : Güney Amerika Şampiyonası, Arjantin’in şampiyonluğu ile sona erdi.

10 Şubat 1947 : İtalya, Macaristan, Bulgaristan, Romanya ve Finlandiya, Paris Barış Antlaşması’nı imzaladılar.

10 Şubat 1947 : Amerika Birleşik Devletleri özel bankaları, Türkiye’ye kredi vermeyi reddetti.

10 Şubat 1950 : Komünistlik suçlamasıyla yargılanan üniversite öğretim üyelerinin dâvâsı sona erdi: Behice Boran ve Niyâzi Berkes, 3’er ay hapis cezası aldı. Pertev Naili Boratav beraat etti.

10 Şubat 1953 : Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi’nde, Adnan Çoker ve Lütfü Günay’ın Sevgi Öncesi adını taşıyan ilk soyut resim sergisi açıldı.

10 Şubat 1954 : Kapatılan Millet Partisi’nin yöneticileri Cumhuriyetçi Millet Partisi’ni kurdu, Genel Başkanlığa Ahmet Tahtakılıç seçildi.

10 Şubat 1956 : Ceyhan (Seyhan) Nehri taştı. Çukurova’da 50 bin hektar arazi sular altında kaldı.

10 Şubat 1958 : İstanbul Valisi Mümtaz Tarhan, gece kulüplerinde striptiz yapılmasını yasakladı.

10 Şubat 1962 : Doğu – Batı arasında casus değiş tokuşu yapıldı; SSCB semalarında düşürülen ABD casus uçağı U-2’nin pilotu Francis Gary Powers, Rus casus Rudolf Abel ile takas edildi.

10 Şubat 1969 : İstanbul ve Ankara’da gençler Amerikan 6. Filosunun gelişini protesto etti. ABD denizcileri Dolmabahçe’de denize döküldü.

10 Şubat 1971 : Mehmet Ali Aybar, ihraç talebiyle Türkiye İşçi Partisi (TİP) Haysiyet Divanı’na sevk edildi.

10 Şubat 1975 : İhlâs Vakfı’nın kuruluşu

10 Şubat 1979 : Hacettepe Tıp Fakültesi Hastanesi’nde, Türkiye’de ilk kez bir buçuk aylık bir bebeğe açık kalp ameliyatı yapıldı.

10 Şubat 1980 : Tariş olayları: 8 Şubat günü Çiğli İplik Fabrikası’nda 1500 işçi kapıları kapatarak barikat kurmuştu. 10 Şubat’ta polis işçilere müdahale etti; 15 kişi yaralandı, 500 kişi gözaltına alındı.

10 Şubat 1981 : Genelkurmay Sıkıyönetim Askeri Hizmetler Koordinasyon Başkanlığı, 5 sanatçıya “teslim ol” çağrısı yaptı. “Teslim ol” çağrısı yapılan sanatçılar Cem Karaca, Melike Demirağ, Şanar Yurdatapan, Sema Poyraz ve Selda Bağcan’dı.

10 Şubat 1981 : Kapatılan Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Genel Başkanı Alparslan Türkeş, savcılıkta ifade verdi. Adam öldürmeyi azmettirdiği iddia edilen Alparslan Türkeş, kapatılan Milliyetçi Hareket Partisi teşkilatının her türlü şiddet hareketine ve adam öldürmeye karşı olduğunu söyledi.

10 Şubat 1987 : Yazar Aziz Nesin, Cumhurbaşkanı Kenan Evren aleyhine açtığı tazminat davası mahkemece reddedildi. Red gerekçesi olarak, Cumhurbaşkanlarının “vatan hainliği”dışındaki suçlardan yargılanamayacağı gösterildi.

10 Şubat 1992 : Boksör Mike Tyson, Amerika zenci güzeli Desiree Washington’a tecavüz suçundan mahkûm oldu.

10 Şubat 1993 : “Yorgun Savaşçı” filmi, Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu’nda (TRT) yayına girdi. Film, devlet televizyonu tarafından çekilmiş ancak siyasi ve askeri otorite tarafından imhasına karar verilmiş ve 1983 yılında yakılmıştı. Kültür Bakanı Fikri Sağlar, filmin yakılmaktan kurtulan tek nüshasını buldurttu ve yayına soktu.

10 Şubat 1995 : Et ve Balık Kurumu’nun 2 Şubat 1995’te, gerçek değerinin onda birine, Hak-İş Sendikası’na satılması ortalığı karıştırdı. Hak-İş Sendikası Refah Partisi’ne yakınlığıyla biliniyordu. Bunun üzerine satış incelemeye alındı. Başbakanlık, satış kararını 10 Şubat 1995’te bugün iptal etti.

10 Şubat 1996 : IBM’in süper bilgisayarı Deep Blue, Garry Kasparov’u yenmeyi başardı.

10 Şubat 1998 : Fransa’da sinema dalında düzenlenen Sadoul Ödülü’nü, yönetmenliğini Zeki Demirkubuz’un yaptığı “Masumiyet” adlı film kazandı.

10 Şubat 2006 :  10 Şubat – 26 Şubat 2006 tarihleri arasında düzenlenen 20. Kış Olimpiyat Oyunları, İtalya’nın Torino şehrinde başladı.

10 Şubat 2006 : Milliyet gazetesi yazarı Abdi İpekçi’yi öldürmek ve iki ayrı gasp olayı nedeniyle daha önce 36 yıl hapis cezasına çarptırılan Mehmet Ali Ağca, aynı davadan dolayı yeni Türk Ceza Kanununa göre yeniden yargılandı. Kadıköy 1. Ağır Ceza Mahkemesi, lehte hükümleri göz önüne alarak, Ağca’yı 21 yıl 8 ay hapse mahkûm etti.

10 Şubat 2016 : Aydınlık e-gazete yayıncılığına başladı. Yurt dışı okurlar için yıllık 132 Euro karşılığı abonelik yapılacak. Aydınlık okurları dünyanın her yerinden gazeteyi okuyabilecek.

10 Şubat 2020 : Türk Epilepsi ile Savaş Derneği tarafından bu yıl 4’üncüsü düzenlenen “Epilepsi İçin Bak” toplumsal farkındalık projesi kapsamında hastalığa dikkat çekmek ve farkındalık oluşturmak amacıyla İstanbul’da da Fatih Sultan Mehmet Köprüsü, 15 Temmuz Şehitler Köprüsü ve Yavuz Sultan Selim Köprüsü mor ışıkla aydınlatıldı. Dünya Epilepsi Farkındalık Günü, her yıl Şubat ayının ikinci Pazartesi günü kutlanır.

10 Şubat 2021 : Pasifik Okyanusu’nda Yeni Kaledonya yakınında 7,5 büyüklüğünde deprem meydana geldi.