Tarihte Bugün: 1 Şubat

Dünya Başörtüsü Günü

Dünya Aspergilloz Günü

Hamsi Fırtınası

1 Şubat 1411 : Birinci Thorn Barış Antlaşması, müttefik Polonya Krallığı ve Litvanya Büyük Dükalığı ile Töton Şövalyeleri’nin aralarındaki savaşın bitmesiyle Toruń kentinde imzalandı.

1 Şubat 1553 : Osmanlı İmparatorluğu ve Fransa Krallığı arasında, İstanbul Antlaşması imzalandı.

1 Şubat 1662 : Çinli general Koxinga, dokuz ay süren kuşatmadan sonra Tayvan adasını ele geçirdi.

1 Şubat 1793 : Fransa, İngiltere ve Hollanda’ya savaş ilan etti.

1 Şubat 1814 : Filipinler’deki Mayon Yanardağı lav püskürdü; yaklaşık 1200 kişi yaşamını yitirdi.

1 Şubat 1861 : Amerikan İç Savaşı: Teksas, Amerika Birleşik Devletleri’nden ayrıldı.

1 Şubat 1884 : Oxford English Dictionary’nin ilk baskısı yapıldı.

1 Şubat 1887 : ABD’de emlakçılık yapan Harvey Henderson Wilcox ve karısı, Hollywood isimli çiftTema Önbellek Temizleliklerini tapu dairesinde kaydettirdi. Los Angeles’in batısındaki araziye; telefon, elektrik, gaz ve su getirttiler. Amerikan sinema endüstrisi burada doğdu.

1 Şubat  1895 : İlk film yapımcıları arasında yer alan Fransız Lumiere Kardeşler, sinema makinası Sinematograf’ı icat ettiler. Sinematograf, filmlerin kaydedilebildiği, düzenlenebildiği ve yansıtılabildiği bir cihazdı.

1 Şubat 1896 : Giacomo Puccini’nin La bohème Operası, ilk kez İtalya’nın Turin şehrinde sahnelendi.

1 Şubat 1910 : Türkiye’nin ilk kadın veterineri olarak bilinen Sabire Aydemir, Kastamonu’nun İnebolu ilçesinde dünyaya geldi. (ö. 4 Temmuz 1991)

1 Şubat 1913 : Dünyanın en büyük tren istasyonu Grand Central Terminal, New York’ta açıldı.

1 Şubat 1915 : 20th Century Fox film şirketi kuruldu.

1 Şubat 1918 :Rusya, Gregoryen Takvim’e geçti.

1 Şubat 1919 : İnci adlı aylık kadın dergisi İstanbul’da yayımlanmaya başladı. Sahibi Sedat Simavi idi.

1 Şubat 1923 : Almanya’da enflasyon arttı; 1 sterlin 220 bin mark değerine ulaştı.

1 Şubat 1924 : Birleşik Krallık, SSCB’yi resmen tanıdı.

1 Şubat 1924 : Zekeriya Sertel tarafından yayınlanan Resimli Ay yayın hayatına başladı.

1 Şubat 1926 :Ankara’da Gazi İstasyonu açıldı.

1 Şubat 1930 : Kayseri-Şarkışla Demiryolu işletmeye açıldı.

1 Şubat 1933 : Bursa’da bir grup gerici, ezan ve kametin Türkçe okunmasını bahane ederek, Ulucami’de namazdan çıkan halkı kışkırtarak Valilik önünde gösteri yaptı.

1 Şubat 1933 : Cumhuriyet ilkelerini benimsetmek ve aynı doğrultuda kültür hareketi oluşturmak amacıyla Halkevleri’nin yayın organı olarak Ülkü dergisi yayınlanmaya başladı.

1 Şubat 1935 : Ayasofya Câmii’nin müze yapılarak halkın ziyaretine açıldı. Osmanlı Devleti tarafından İstanbul’un fethi ile Ayasofya, Fatih Sultan Mehmet tarafından camiye dönüştürülmüştü. 1453 yılından sonra bir çok kez yenileme ve güçlendirme çalışması yapılan Ayasofya Camii, 1930 ile 1935 yılları arasında restorasyon çalışmaları nedeniyle halka kapatıldı.

Bakanlar Kurulu’nun 24 Kasım 1934 tarihli kararıyla müze olarak çevirilmesi kararlaştırıldı. Ayasofya Camii, 1 Şubat 1935’te müze olarak ziyarete açıldı. Müzeyi Atatürk ilk olarak 6 Şubat 1935 tarihinde ziyaret etti.

1 Şubat 1936 : Sinema, tiyatro oyuncusu, yönetmen, yapımcı ve seslendirme sanatçısı Tuncel Kurtiz doğdu. (ö. 27 Eylül 2013)

1 Şubat 1943 : Almanların 6. Ordusu Stalingrad’da teslim oldu

1 Şubat 1944 : Bolu-Gerede depremi: Gerede, Bolu ve Çankırı’daki depremlerde 4611 kişi öldü.

1 Şubat 1957 : Alman mühendis Felix Wankel tarafından icat edilen ve çalışan ilk prototip Wankel motoru, Almanya NSU araştırma ve geliştirme merkezinde ilk kez çalıştırıldı.

1 Şubat 1958 : Mısır ve Suriye, Birleşik Arap Cumhuriyeti adıyla birleşti. Bu durum ancak 1961’e dek sürdü.

1 Şubat 1963 : İki uçağın Ankara üzerinde çarpışarak Ulus semtine düşmesi sonucu, 80 kişi yaşamını yitirdi.

1 Şubat 1968 : Vietnam Savaşı: Vietkong’lu Nguyen Van Lem, Güney Vietnam’lı millî polis şefi Nguyễn Ngọc Loan tarafından vurularak öldürüldü. İnfaz anı hem video hem de fotoğraf olarak kaydedildi.

1 Şubat 1974 : İzmir’de sabaha karşı saat 02:04’de bir deprem meydana geldi. Depremde tarihi Saat Kulesi’nin tepesinin de yıkıldığı depremde 2 kişi hayatını kaybetti.

1 Şubat 1978 : 13 yaşında bir kızla cinsel ilişkiye girme suçuyla hakkında dava açılan film yönetmeni Roman Polanski, kefaletini yakarak ABD’den Fransa’ya kaçtı.

1 Şubat 1979 : En son gittiği Paris’te sürgünde bulunan İran’ın İslâmcı lideri İmam Humeyni, yıllar sonra Tahran’a döndü. Yüzbinler karşıladı. 11 Şubat günü Şah rejimi tamamen çüktü; İslâm Devrimi ilân edildi. 1 Nisan günü de İran İslâm Cumhuriyeti resmen ilân edildi.

1 Şubat 1979 : Milliyet gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Abdi İpekçi (50) uğradığı suikast sonucu hayatını kaybetti. Genel Yayın Yönetmeni Abdi İpekçi, suikast sonucu öldürüldü. 25 Haziran’da yakalanan saldırgan Mehmet Ali Ağca, 1980’de ölüm cezasına çarptırıldı.

1 Şubat 1980 : İstanbul’da zamlara tepki gösteren halk bilet almadan vapura bindi.

1 Şubat 1988 : Sosyalist Parti (SP) kuruldu. 15 gün sonra kapatma davası açıldı.

1 Şubat 1989 : Millî futbolcu Tanju Çolak, Monte Carlo’da düzenlenen törende “Altın Ayakkabı” ödülü aldı.

1 Şubat 1990 : Yugoslav ordusu Kosova’ya girdi.

1 Şubat 1992 : Şırnak’ın Görmeç köyünde Jandarma Bölük Komutanlığı’na çığ düştü; 76’sı asker 81 kişi öldü. Siirt’in Eruh ilçesinin Tünekpınar köyü Jandarma Karakolu’na da çığ düşmesi sonucu 32 er öldü.

1 Şubat 1993 : İçişleri Bakanlığı, Valiliklere yurt içinden yayın yapan özel radyo televizyon kuruluşlarının kapatılmasını öngören bir genelge gönderdi. Özel radyolar, dinleyicilerinden Başbakan Süleyman Demirel’e genelgeyi protesto telgrafları ve faksları göndermelerini istediler.

1 Şubat 1997 : Susurluk kazasıyla ortaya çıkan karanlık ilişkileri protesto etmek ve “temiz toplum, temiz siyaset” özlemini duyurmak amacıyla, “Sürekli Aydınlık İçin 1 Dakika Karanlık” eylemi başlatıldı.

1 Şubat 1999 : Ses sanatçısı, müzisyen, besteci, söz yazarı, TV programı yapımcısı ve sunucusu ve aynı zamanda Devlet Sanatçısı ve Kültür Elçisi olan Barış Manço, İstanbul’daki evinde geçirdiği kalp krizi sonucu, kaldırıldığı hastanede 56 yaşında hayatını kaybetti. (d. 2 Ocak 1943)

1 Şubat 1999 : Türk Pop Müziği sanatçısı Barış Manço (56) kalp krizi sonucu hayatını kaybetti.

1 Şubat 2000 : Amerika Birleşik Devletleri’nde Illinois Eyalet Valisi George Ryan, idam cezalarının infazlarını durdurdu. 20 yıl içinde 13 idam mahkumunun suçsuz olduğunun anlaşılması Valiye bu kararı aldırttı.

1 Şubat 2001 : Önce Vatan gazetesi yayın hayatına başladı.

1 Şubat 2003 : Uzay mekiği Columbia, Dünyaya dönüşü sırasında Teksas üzerinde parçalandı: mekikteki yedi astronot öldü.

1 Şubat 2004 : Suudi Arabistan’da Hac sırasında çıkan izdihamda 243 kişi vefât etti.

1 Şubat 2005 : Kanada aynı cinsiyetten olanların evlenmesini yasallaştıran 4. ülke oldu.

1 Şubat 2005 : The New Anatolian gazetesi yayın hayatına başladı.

1 Şubat 2006 : Danimarka gazetesi Jylls-Posten’de İslam dünyasını rahatsız eden karikatürlerin yayımlanmasından 5 ay sonra, Avrupa’da birçok gazete aynı karikatürleri yayımladı. Danimarka’ya yönelik protestolar yayıldı. 4 Şubat’ta Şam’daki Danimarka ve Norveç Büyükelçilikleri ateşe verildi. 7 Şubat’ta Afganistan’daki Norveç birliklerine saldırı düzenlendi ve 10 Şubat’ta Danimarka, birçok Müslüman ülkedeki Elçiliklerini kapattı.

1 Şubat 2012 : 30 yıllık Dev-Yol davası düştü. Yargıtay 9. Ceza Dairesi, Ankara 1 No’lu Sıkıyönetim Mahkemesinde, 574 sanıkla 18 Ekim 1982’de başlayan Dev-Yol ana davasının tüm sanıklar yönünden zaman aşımından düşürülmesine karar verdi.

1 Şubat 2012 : Mısır’ın ünlü takımı El Ehli ile Port Said’in El Masri takımları arasındaki maçtan sonra çıkan olaylarda 74 kişi öldü, 200’ü ağır binden fazla kişi yaralandı.

1 Şubat 2013 : Ankara’da ABD Büyükelçiliği’nde patlama oldu, iki kişi hayatını kaybetti.

1 Şubat 2019 : TÜİK verilerine göre, Türkiye’nin nüfusu açıklandı. 2018’de Türkiye nüfusu 82 milyon 3 bin 882 kişi oldu. En kalabalık şehir, 15 milyon 67 bin 724 kişiyle yine İstanbul oldu.

1 Şubat 2020 : Yeşilçam‘ın unutulmaz çocuk yıldızı Ömer Dönmez (61) yaşamını yitirdi. (d. 1959)

1 Şubat 2021 : Dolar kuru, 7,19’unn altına gerileyerek Ağustos 2020’den bu yana en düşük seviyesini gördü. Gün itibariyle Euro kuru 8,6792 liradan, Gram altın 430 lira seviyesinden işlem görüyor.

1 Şubat 2021 : Yap-işlet devret modeli ile yapılan geçiş garantili Avrasya Tüneli‘nin geçiş ücretine zam geldi. Yüzde 26’lık fiyat artışıyla (5.78 dolar + KDV) otomobiller için Avrasya Tüneli tek yön geçiş ücreti 46 lira, minibüsler için ise 69 lira oldu.

1 Şubat 2021 : Myanmar’da Ordu yönetime el koydu ve 1 yıl boyunca ülkeyi yöneteceğini açıkladı. Myanmar lideri Aung San Suu Kyi ve iktidar partisinden diğer üst düzey isimler sabah erken saatlerde düzenlenen operasyonlarla gözaltına alındı.

1 Şubat 2021 : Ege Denizi’nde İzmir Karaburun açıklarında büyüklüğü 4 ile 5,1 arasında dokuz deprem meydana geldi. Çevre il ve ilçelerde de hissedilen depremlerde ilk belirlemelere göre can ve mal kaybı olmadı.

1 Şubat 2021 : Azerbaycan Milli Meclisi, Azerbaycan ile Türkiye arasında kimlik belgeleri ile seyahate olanak sağlayan anlaşmaya onay verdi. Bu protokolün yürürlüğe girmesiyle Azerbaycan ile Türkiye arasındaki seyahatler sadece kimlik belgesi ile gerçekleştirilebilecek.

1 Şubat 2021 : Boğaziçi Üniversitesi’nde atanan rektör Prof. Dr. Melih Bulu’ya karşı protestolar devam ederken, polis Güney Kampüs’te oturma eylemi yapan öğrencilere müdahale etti. Valilik olaylarda 159 kişinin gözaltına alındığını açıkladı.