Tarihte Bugün: 18 Ocak

Fırtına

18 Ocak 532 : Konstantinopolis’te (İstanbul) başlayan Nika ayaklanması tamamen bastırıldı. 13 Ocak 532’de başlayan ayaklanma 30.000 kişinin öldüğü tarihin bu en kanlı ayaklanması olarak tarihe geçti.

18 Ocak 1535 : İspanyol fatih (Konkistador) Francisco Pizarro, Peru’nun başkenti Lima’yı keşfetti.

18 Ocak 1778 : İngiliz kaşif James Cook, Temmuz 1776’da çıktığı üçüncü yolculuğunda 1778’de Hawaii Adaları’na ulaştı. Bu keşfi ile Hawaii Adaları’na ulaşan ilk Avrupalı oldu.

18 Ocak 1871 : Fransa-Prusya Savaşı’ndan sonra Almanlar, Prusya Kralı I. Wilhelm önderliğinde birleşmeyi ve bir imparatorluğa dönüşmeyi başardı. İkinci Alman İmparatorluğu, Kaiser I. Wilhelm ve Otto von Bismarck tarafından ilan edildi.

18 Ocak 1886 : Kadınlar, Şükufezar dergisinde “saçı uzun aklı kısa” deyimine karşı mücadele başlattı.

18 Ocak 1896 : X-ışınları cihazı ilk kez New York’ta halka tanıtıldı. “X” adı, ne tür bir ışın olduğunun bilinmeyişini simgeliyordu.

18 Ocak 1903 : Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Theodore Roosevelt’in, Birleşik Krallık Kralı VII. Edward’a gönderdiği radyo mesajı, Birleşik Devletlerden radyo ile yapılan ilk okyanus aşırı iletişim aracı oldu.

18 Ocak 1910 : 1865’te Sultan Abdülaziz tarafından inşa ettirilmiş olan Çırağan Sarayı yandı.

18 Ocak 1911 : İlk defa bir uçak, bir geminin güvertesine iniş yaptı. Amerikalı pilot Eugene Burton Ely, San Francisco limanında bulunan USS Pennsylvania (ACR-4) gemisine uçak ile indi.

18 Ocak 1912 : Kaptan Robert Falcon Scott, Güney Kutbuna ulaştı. Bunu başaran ilk insan olmayı hayal ediyordu ancak Roald Amundsen, ondan yaklaşık bir ay önce bunu başarmıştı.

18 Ocak 1919 : Paris Konferansı, Osmanlı Devleti’nin mirasını paylaşmak ve dünya haritasını yeniden çizmek için toplandı. 

18 Ocak 1924 : İstanbul’da Millî Türk Ticaret Birliği Kongresi toplandı.

18 Ocak 1927 : Chester imtiyazı anlaşması ABD Senatosu tarafından reddedildi. Lozan Barış Konferansı’nda ABD sadece “gözlemci” statüsündeydi. Görüşmelerde de baştan sona kadar bu statüde katılmıştır.

Lozan Barış Konferansı’nın hemen ardından Türk ve Amerikan yetkililer Türkiye Cumhuriyeti-ABD arasında bir “Dostluk ve Ticaret Antlaşması” için görüşmeler yapılmış, aynı zamanda demiryolu ve maden işletmeciliğine dair Amerika Birleşik Devletlerinin Yakın Doğu’daki ilk büyük ölçekli maden çıkarma anlaşması Chester Projesi (10 Nisan 1923) imzalanmıştı.

ABD’de, Lozan Antlaşması’na Karşı Komite de dahil olmak üzere birçok grup bu antlaşmaya karşı çıktı ve 18 Ocak 1927’de Amerika Birleşik Devletleri Senatosu, antlaşmayı reddetti. Sonuç olarak Türkiye imtiyazı iptal edildi.

18 Ocak 1928 : Atatürk’e suikast iddiasıyla idama mahkûm edilen Çerkez Hacı Sami çetesinden 3 kişi, Eminönü Meydanı’nda idam edildi.

18 Ocak 1929 : Lev Troçki, Sovyet Ceza Kanunu’na göre karşı devrimcilik ve yasa dışı Sovyet partisi kurmak suçlamasıyla Sovyetler Birliği’nden kovuldu, sınır dışı edildi.

18 Ocak 1931 : Cumhuriyet gazetesinin düzenlediği Türkiye Güzellik Kraliçesi Yarışması’nı, Naşide Saffet Esen kazandı.

18 Ocak 1940 : Millî Koruma Kanunu kabul edildi.

18 Ocak 1943 : Sovyetler, Leningrad’da hüküm süren Nazi kuşatmasını kırdıklarını açıkladı.

18 Ocak 1944 : Trak adlı yolcu vapuru, Çanakkale’den Bandırma’ya giderken kayalara bindirerek battı: 24 kişi öldü.

18 Ocak 1946 : Madam Butterfly operası, Ankara’da sahnelendi.

18 Ocak 1947 : Isparta’nın Uluborlu ilçesinin Senirkent bucağından on vatandaş, noter aracılığıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na bir protesto mektubu gönderdi. Mektupta hiçbir suçları olmadığı halde, jandarmanın kendilerine sistemli olarak işkence boyutlarında kötü muamele yaptığını yazıyorlardı.

18 Ocak 1947 : İstanbul’da Muallimler Birliği kuruldu.

18 Ocak 1950 : Demokrat Parti (DP), işçiye grev hakkı istedi.

18 Ocak 1951 : Vietnam Kurtuluş Cephesi gerillaları, Hanoi’den geri çekildi; şehir Fransız’ların eline geçti.

18 Ocak 1954 : Yabancı Sermaye Yasası Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde kabul edildi.

18 Ocak 1955 : Amerikalı sinema oyuncusu ve yönetmen Kevin Costner doğdu.

18 Ocak 1956 : Atatürk‘ün kız kardeşi Makbule Atadan (71) hayatını kaybetti. 

18 Ocak 1966 : Ankara Cezaevi’nde af isteyen mahkûmlar isyan etti. İstanbul Üsküdar Toptaşı Cezaevi’nde 260 mahkûm açlık grevine başladı.

18 Ocak 1969 : Amerikalı bilim insanlarınca, düzenli elektromanyetik dalgalar yayan ilk pulsarlar bulundu.

18 Ocak 1977 : Akciğerlere yerleşerek Zatürreye yol açan gizemli Lejyoner hastalığı’na etken olan bakteri bulundu. İlk kez, 1976 yılında Philadelphia’da bir otelde Amerikan Lejyonerlerinin toplantısına katılanlarda bir salgın olarak görülmüştür. Bakteri geçirgenliği engellenerek izole edilimiştir. Bu bakteri Lejyonerlerin anısına Legionella pneumophila olarak adlandırılmıştır.

18 Ocak 1981 : İran, ABD’nin 7.9 milyar dolarlık dondurulmuş varlık teklifini kabul etti.

18 Ocak 1983 : Kültür Bakanlığı’nca Sinema Yasa Tasarısı hazırlandı. Bakanlık tasarıyla filmlere denetim getiriyordu.

18 Ocak 1984 : Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) davası duruşmasında, sanıklara tek tip elbise giydirildi.

18 Ocak 1991 : Hükümet, TBMM’den gerektiğinde Türk Silahlı Kuvvetleri’nin yurt dışında görevlendirilmesi ve yabancı askerlerin Türkiye’de bulundurulması konusunda yetki aldı.

18 Ocak 2005 : 800 yolcu kapasiteli yolcu uçağı Airbus A380, Toulouse’da (Fransa) basına tanıtıldı.

18 Ocak 2008 : Birleşmiş Milletler George Clooney’i BM barış elçisi ilan etti.

18 Ocak 2010 : Gazeteci, yazar Abdi İpekçi cinayeti ve iki ayrı gasp suçundan hükümlü Mehmet Ali Ağca, Sincan F tipi Cezaevi’nden tahliye edildi.

18 Ocak 2010 : Hukukçu, tarihçi, yazar, Türkolog, psikolog, senarist, gelecekçi (futurist) ve Ordinaryüs Profesör Reha Oğuz Türkkan, 89 yaşında hayatını kaybetti. (d. 12 Ekim 1920) Doğum tarihini daha sonradan Türkçülük Günü olarak kutlanan 3 Mayıs olarak değiştirmiştir.

18 Ocak 2017 : Atatürk dönemi TBMM Başkanlarından Kâzım Özalp‘ın oğlu Prof. Dr. Teoman Özalp (92) hayatını kaybetti. Özalp, Yüksek Gemi Mühendisiydi. Sünnet düğününde kirveliğini Atatürk yaptı. Özalp, 14 Nisan 1925 tarihinde dünyaya gelmişti. 

18 Ocak 2022 : Microsoft, “Call of Duty”, “World of Warcraft” ve “Candy Crush” çevrimiçi oyunlarının yayıncısı Activision Blizzard’ı 70 milyar dolara satın aldığını açıkladı. Bu şimdiye kadarki en büyük oyun ve teknoloji devralımı olarak tarihe geçti.