Tarihte Bugün: 6 Aralık

Türk Sanat Müziği Günü

6 Aralık 1240 : Moğol Hanı Batu, 28 Kasım’dan beri kuşatma altında tuttuğu Kiev’i fethetti. İleride kentin nüfusu 50 binlerden 2 binlere düşecekti.

6 Aralık 1525 : Kuzey İtalya’da meydana gelen Pavye Savaşı’nda yenilip Alman İmparatoru Şarlken’e esir düşen Fransa Kralı I. Fransuva, Osmanlı Padişahı Kanunî Sultan Süleyman’dan yardım istedi. Kanuni, gönderdiği yanıtta, “Yenilmek ve hapsolunmak hayret edilecek bir şey değildir. Gönlünüzü hoş tutup üzülmeyesiniz” diyerek düşmanı kovmak ve ülke fethetmek için her zaman hazır olduklarını yazdı. Ardından Mohaç Seferi’ne çıktı (1526).

6 Aralık 1768 : İngilizce genel kültür ansiklopedisi Encyclopedia Britannica’nın ilk baskısı yapıldı.

6 Aralık 1790 : Amerika Birleşik Devletleri Kongresi, New York’tan Philadelphia’ya taşındı.

6 Aralık 1862 : ABD Başkanı Abraham Lincoln, Minnesota’daki Sioux isyanına katılarak tutuklanan 303 Kızılderiliden, 39’unun asılmasına karar verdi; idamlar 26 Aralık’ta infaz edildi.

6 Aralık 1865 : Amerika Birleşik Devletleri Anayasası’nda On Üçüncü Değişiklik onaylandı ve kölelik ve zorla çalıştırma, bir suçun cezası dışında kaldırıldı. Amerikan İç Savaşı’nın ardından kabul edilen üç Yeniden Yapılanma Değişikliğinden ilkiydi.

6 Aralık 1877 : Washington Post gazetesinin ilk sayısı yayımlandı.

6 Aralık 1877 : Thomas Edison, ilk ses kaydını gerçekleştirdi.

6 Aralık 1897 : Londra, lisanslı taksilere ev sahipliği yapan dünyanın ilk şehri oldu.

6 Aralık 1917 : Finlandiya, Rusya’dan bağımsızlığını ilan etti.

6 Aralık 1917 : Halifax’da (Kanada) bir cephane deposu patladı: 1900’den fazla kişi öldü, şehrin bir kısmı harabeye döndü.

6 Aralık 1921: Sadrazam Sait Halim Paşa, Roma’da akşam evinin önünde Ermeni militan tarafından tabancayla vurularak şehit edildi. 

6 Aralık 1921 : Serbest İrlanda Devleti, İngiliz-İrlanda Antlaşması gereğince, İngiliz Milletler Topluluğu’na bağlı bir dominyon olarak kuruldu.

6 Aralık 1922 : İnsülin, ilk kez Kanada’da bir hastanede hastalar üzerinde denendi.

6 Aralık 1922 : Mustafa Kemal, Ankara’da görüştüğü Hâkimiyet-i Milliye ve Yenigün gazetelerinin muhabirlerine, Halk Fırkası’nı kuracağını açıkladı.

6 Aralık 1922 : İrlanda, İngiliz-İrlanda Antlaşması’ndan bir yıl sonra, Birleşik Krallık’tan tam bağımsızlığa kavuştu.

6 Aralık 1931 : Klasik Türk müziğinin en büyük ve ünlü isimlerinden “Sanat Güneşi” ve “Paşa” olarak bilinen, şarkıcı, besteci, söz yazarı, oyuncu ve şair Zeki Müren, Bursa ilinde doğdu. (ö. 1996)

6 Aralık 1937 : Türkiye, 1927’de imzalanan Türkiye-Suriye iyi komşuluk sözleşmesini feshetti.

6 Aralık 1938 : Fransa ve Almanya dostluk anlaşması imzaladı.

6 Aralık 1940 : Yunanistan, Arnavutluk’ta Premete kentini işgal etti.

6 Aralık 1959 : ABD Başkanı General Eisenhower, resmi bir ziyaret için Türkiye’ye geldi.

6 Aralık 1969 : Sinema ve dizi oyuncusu Hakan Yılmaz doğdu.

6 Aralık 1971 : Hindistan, Pakistan’dan bağımsızlığını ilan eden Bangladeş Demokratik Cumhuriyeti’ni tanıdığını açıkladı. Pakistan Hindistan’la bütün diplomatik ilişkilerini kesti.

6 Aralık 1972 : Mizah yazarı ve gazeteci, Şair Orhan Veli Kanık’ın kardeşi Adnan Veli Kanık, 56 yaşında öldü.

6 Aralık 1981 : Kılık kıyafet Yönetmeliği Resmi Gazete’de yayımlandı. Okullarda başörtüsü ve sakal yasaklandı.

6 Aralık 1983 : MGK yönetimi sona erdi. Konsey, çıkardığı son yasayla kendi dönemlerini kötüleyen ya da küçük düşüren her türlü yazılı ve sözlü beyanı yasakladı.

6 Aralık 1989 : BBC Televizyon kanalının Dünyanın en uzun süredir devam eden bilim kurgu dizisi olan Doctor Who’yu yayından kaldırdı. Bu Doctor Who Klasik Serisi’nin sonu oldu. 12 Mayıs 1996 tarihinde televizyon filmi yayına girdi. Günümüz serisi ise 26 Mart 2005 tarihinde gösterime girdi.

6 Aralık 1997 : Antonov tipi bir Rus kargo uçağı, Irkutsk-Sibirya’da evlerin arasına düştü, 67 kişi öldü.

6 Aralık 1998 : Venezuella’da, Hugo Chávez Frías Başkan seçildi.

6 Aralık 2006 : NASA, Mars’ta su varlığına işaret eden fotoğrafları paylaştı

6 Aralık 2008 : Yunanistan ayaklanmaları: Atina’da Aleksandros Grigoropulos adlı 15 yaşındaki genç, polis kurşunu ile vuruldu; bu olaya tepki olarak ülkede ayaklanmalar başladı.

6 Aralık 2012 : Onur Akay’ın önerisiyle sanat güneşimiz Zeki Müren’in doğum günü olan 6 Aralık günü, ilk defa Türk Sanat Müziği Günü olarak kutlandı.

6 Aralık 2014 : Sosyalist önderlerden araştırmacı yazar Rasih Nuri İleri (94) İstanbul’da hayatını kaybetti. İleri, TKP, TİP, SBP ve BSP’de siyaset yapmıştı. 

6 Aralık 2017 : ABD Başkanı Donalt Trump Kudus‘ü İsrail’in başkenti olarak tanıdıklarını ve diplomatik misyonun buraya taşınacağını açıkladı. Açıklama büyük tepki çekti. 12 Aralık günü İstanbul’da toplanan İslâm İşbirliği Teşkilatı, kararı tanımadığını ve Doğu Kudüs‘ü Filistin’in başkenti olarak tanıdığını ilân etti.

6 Aralık 2021 : Filozof, mütefekkir ve akademisyen Şaban Teoman Duralı (74) hayatını kaybetti.