Tarihte Bugün: 16 Kasım

Dünya Hoşgörü Günü

Ulusal Fast Food Günü

Düğme Günü

16 Kasım 636 : İslamiyet’in yayılmasının ilk dönemlerinde yer alan Müslüman Arap ordusu ve Sasani İmparatorluğu ordusu arasında İran’ın İslamî Fethi ile sonuçlanan Kadisiye Muharebesi başladı.

16 Kasım 1532 : Francisco Pizarro ve adamları, İnka İmparatoru Atahualpa’yı esir aldılar.

16 Kasım 1698 : Karlofça Antlaşması görüşmelerine başlandı. Karlofça Antlaşması, Osmanlı ile başlarında Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu bulunan diğer Kutsal İttifak devletleri (Avusturya, Venedik ve Lehistan) arasında 26 Ocak 1699 tarihinde imzalanmıştır.

16 Kasım 1849 : Rusya’da bir mahkeme Fyodor Dostoyevski’yi, Hükümet karşıtı eylemlerinden dolayı ölüm cezasına çarptırdı, bu ceza daha sonra kürek cezasına çevrildi.

16 Kasım 1869 : Süveyş Kanalı’nın inşasına Osmanlı Devleti’nin Mısır Valisi Said Paşa zamanında bir Fransız şirketi tarafından başlandı. Kanal Mısır valisi İsmail Paşa zamanında 16 Kasım 1869 yılında tamamlandı.

16 Kasım 1881 : Kraliçe takımyıldızı yönünde bulunan bir H II bölgesi ve Kahraman kolu’nun bir parçası NGC 281, Edward Barnard tarafından keşfedildi.

16 Kasım 1893 : Sparta Praha (AC Sparta Prag) spor kulübü kuruldu.

16 Kasım 1907 : Kızılderili Toprakları ve Oklahoma Toprakları olarak anılan bölgeler birleştirilerek, Oklahoma adı altında 46. eyalet olarak ABD’ye katıldı.

16 Kasım 1918 : Msallata şehrinde, Trablusgarp Cumhuriyeti ilan edildi.

16 Kasım 1919 : İzmir Ödemişli Gökçen Efe (28), işgalci Yunan birlikleriyle girdiği bir çatışmada şehit oldu. Efe’yi dağdan Celâl Bayar indirmişti. Bayar, Efe’nin çocuklarına sahip çıkarak okutmuştur. 

16 Kasım 1919 : Romanya Ordusu’nun izni ile Miklós Horthy’nin Ordusu Budapeşte’ye girdi.

16 Kasım 1926 : Hint şair Tagore İstanbul’a geldi. Tagore, “Yaptığınız inkılaplar yalnız Türkiye için değil, bütün Doğu için de parlak bir gelecek hazırlamaktadır.” dedi.

16 Kasım 1935 : Birleşik Krallık’ta Muhafazakar Parti, seçimleri 432 milletvekili alarak kazandı.

16 Kasım 1937 : İran ve Irak sınırlarına ulaşacak olan Diyarbakır – Cizre demiryolunun temeli atıldı.

16 Kasım 1938 : Atatürk’ün naaşı, Dolmabahçe Sarayı’nda katafalka kondu.

16 Kasım 1938 : Başbakan Celal Bayar’ın kurduğu yeni Hükümet, oylamaya katılan 348 üyenin oy birliğiyle güvenoyu aldı.

16 Kasım 1938 : LSD, ilk kez olarak İsviçre’nin Basel şehrinde bulunan Sandoz Laboratuvarlarında, İsviçreli kimyager Dr. Albert Hofmann tarafından sentezlendi.

16 Kasım 1940 : Tasvir-i Efkâr gazetesi, Ziyad Ebüzziya tarafından tekrar yayımlanmaya başladı.

16 Kasım 1942 : Papua Yeni Gine’de gerçekleşen, Avustralya ve Amerika Birleşik Devletleri ile Japon İmparatorluğu arasında geçen Kokoda Patikası Seferi sona erdi.

16 Kasım 1945 : Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) kuruldu. Londra’da 1-6 Kasım 1945 tarihlerinde bir eğitim ve kültür kurumu kurulması için Birleşmiş Milletler Konferansı düzenlenmiş, Konferansın sonunda 37 ülke Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Kurumu’nu kurmuştur. 16 Kasım 1945 tarihinde UNESCO Kuruluş Sözleşmesi imzalanmıştır.

16 Kasım 1949 : İsmet İnönü ve Celâl Bayar’a suikast ihbarı yapıldı. Osman Bölükbaşı ve Fuat Arna suikast düzenleyicisi olma iddiasıyla tutuklandılar. İddianın geçersizliği anlaşılınca her ikisi de 21 Kasım günü serbest bırakıldılar.

16 Kasım 1950 : TCG Çanakkale (S-333) gemisi, ABD Donanması’ndan Türk Deniz Kuvvetleri’ne katıldı.

16 Kasım 1967 : Merkezi ABD’de bulunan Uluslararası Şiir Forumu, Fazıl Hüsnü Dağlarca‘yı yaşayan en büyük Türk şairi seçti.

16 Kasım 1968 : Gazeteci ve haber spikeri Serdar Cebe, Konya’da doğdu

16 Kasım 1976 : İki Filistinli gerilla Muhammed Reşit ve Mehdi Muhammed, ömür boyu hapse mahkûm edildi. Reşit ve Muhammed 11 Ağustos 1976’da Yeşilköy havaalanında yolculara ateş açmıştı. Eylem sonrası yakalanan gerillalar, eylemi İsrail’in Uganda baskınının intikamı için yaptıklarını söylemişlerdi.

16 Kasım 1979 : Başbakan Süleyman Demirel, “Devraldığımız şey kuyruktur, yokluktur, kan denizidir.” dedi.

16 Kasım 1981 : İran, Irak’ın işgal ettiği Hürremşehr‘i düzenlediği büyük bir taarruzla geri aldı. 

16 Kasım 1981 : Kadınlar Voleybol Dünya Kupası’nda Çin kadın millî voleybol takımı, 14 puanla ilk şampiyonluğunu kazandı.

16 Kasım 1982 : siyasetçi ve eski Millî Eğitim Bakanı İbrahim Öktem öldü. (d. 1904)

16 Kasım 1983 : Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş. (TÜPRAŞ) kuruldu.

16 Kasım 1986 : Mimar Sedat Hakkı Eldem, Ağa Han Mimarlık Ödülü’nü aldı. Eldem’in İstanbul Zeyrek’teki Sosyal Sigortalar Kurumu Binası bu Ödüle değer görüldü.

16 Kasım 1987 : Türkiye’ye gelen Türkiye İşçi Partisi (TİP) Genel Sekreteri Nihat Sargın ile Türkiye Komünist Partisi (TKP) Genel Sekreteri Nabi Yağcı, gözaltına alındılar.

16 Kasım 1988 : Yüksek öğrenim kurumlarında başörtüsünü serbest bırakan düzenleme Meclis’te yasalaştı.

16 Kasım 1991 : Bilge Karasu, “Gece” romanıyla, Pegasus Edebiyat Ödülü’nü aldı.

16 Kasım 1991 : Doğru Yol Partisi (DYP) Genel Başkan Yardımcısı Hüsamettin Cindoruk, 286 oyla TBMM Başkanı seçildi.

16 Kasım 1995 : 25 Ekim – 16 Kasım 1995 tarihleri arasında gerçekleştirilen UNESCO 28. Genel Konferansı’nda ve 28 Şubat 1997 tarihinde gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler 51. Genel Kurulunun 95. Maddesi gereğince 16 Kasım günü Uluslararası Hoşgörü Günü olarak ilan edilmiştir.

16 Kasım 1997 : Tiyatro ve sinema sanatçısı ve Mehmet Ali Erbil’in babası Saadettin Erbil öldü. (d. 1925)

16 Kasım 1999 : Kadınlar Voleybol Dünya Kupası’nda Küba kadın millî voleybol takımı, 22 puanla 4. şampiyonluğunu kazandı.

16 Kasım 2000 : Müzisyen Ahmet Kaya (43) hayatını kaybetti.  Türk halk müziği, özgün ve protest müzik sanatçısı ve besteci Ahmet Kaya, 16 Kasım 2000’de, Hoşçakalın Gözüm isimli albümünün kayıtlarını yaparken, Paris’in Porte de Versailles semtindeki evinde gece kalp krizi sonucu hayatını kaybetti. 17 Kasım 2000’de 30.000’in üzerinde kişinin katıldığı törenle Paris’in Père Lachaise Mezarlığı 71. bölüme defnedildi. (d. 1957)

16 Kasım 2006 : Kadınlar Dünya Voleybol Şampiyonası final maçında Brezilya kadın millî voleybol takımını 3-2 mağlup eden Rusya, 4. şampiyonluğunu kazandı.

16 Kasım 2011 : 1970 yılından bu yana Paris’te yaşayan Prof. Dr. Hikmet Gökalp (94) son günlerini geçirdiği kızı Meltem Gökalp’in Macon civarındaki evinde yaşamını yitirdi.

16 Kasım 2015 : Gazeteci Leyla Umar (87) hayatını kaybetti. Ünlü isimlerle röportajlar yapan ender gazetecilerden biriydi.

16 Kasım 2015 : ‘Binbir surat’ olarak bilinen sanatçı Atilla Arcan (70) İstanbul’da hayatını kaybetti.

16 Kasım 2017 : Norveç‘teki NATO tatbikatında Atatürk ve Erdoğan resimleri atış hedefine konuldu. Türkiye tatbikata katılan Türk askeri heyetini geri çekti. Olay büyük tepki çekti. 

16 Kasım 2020 : ABD Uzay ve Havacılık Dairesi NASA, tarihinde ilk defa özel bir şirkete ait hava aracıyla görev uçuşu gerçekleştirdi. NASA, roket, uydu ve uzay mekiği üreticisi SpaceX’e ait Dragon aracını ilk tam operasyonel mürettebatı ile uzaya gönderdi. SpaceX’in geliştirdiği Falcon 9 roketi, içinde “Crew-1” adı verilen 4 astronot ile Florida eyaletindeki Florida, Cape Canaveral’daki Kennedy Uzay Üssü’nden fırlatıldı.

16 Kasım 2021 : Şair Sezai Karakoç (88) hayatını kaybetti. 

16 Kasım 2021 : Merkez Bankası toplantısı öncesi Dolar/TL akşam saatlerinde 10.50’ seviyesini geçerek yeni tarihi zirveye ulaştı. Euro/TL de 11.89 ile rekor tazeledi. Gram Altın 634 TL ve çeyrek altın ise 1009 TL seviyesine yükselerek tarihi rekor kırdı.

16 Kasım 2022 : Adnan Oktar silahlı suç örgütüne yönelik davada verilen kararın istinaf tarafından usulden bozulmasının ardından 72’si tutuklu 215 sanığın yeniden yargılandığı davada mahkeme, Adnan Oktar ile birlikte 14 örgüt yöneticisine 8 bin 658 yıl hapis cezası verdi.

16 Kasım 2022 : Arjantinli efsanevi futbolcu Diego Armando Maradona’nın 1986 Dünya Kupası çeyrek finalinde İngiltere’ye karşı “Tanrı’nın eli” olarak tarihe geçen golü attığı futbol topu açık artırmada 2 milyon sterline Londra’da satıldı.